Bidden voor Oranje

Ik heb al geschreven over bijgeloofjes en stiekeme rituelen waar we ons aan houden om mooie resultaten voor onze jongens te bezweren. Ik ken geen religieuze mensen die erg fanatieke supporters zijn, maar ik vraag me af of zij voor de nationale voetbalploeg zouden bidden. Op de New Humanist Blog kwam ik een WK-gebed tegen dat een Anglicaanse geestelijke voor zijn schare had uitgedacht. (Het genoemde gebed is voor het WK in het algemeen en niet voor het Engels elftal, maar als je toch eenmaal aan het bidden bent...)

Net als de New Humanist wil ik maar wat graag op mijn blog met al dat bijgeloof korte metten maken. En bidden voor je elftal, wel, dat is geloof, dat kan je geen bijgeloof meer noemen, dus daar hebben we al helemaal geen geduld mee. Maar als je wilt kan je de rest van het artikel van New Humanist lezen en dan ligt er een opmerkelijke verrassing te wachten.

New Humanist laat het niet bij het belachelijk maken van het gebed, NH gaat op zijn eigen manier gek doen met het nationale team. In zijn geval het engelse team, maar voor ons is dat dus Oranje. Wat doet hij, hij gaat op, zogenaamd rationele wijze, het programma van Engeland nalopen en een scenario fantaseren. Bidden mag niet, maar scenario's projecteren wel, want dat is statistiek, kansberekening and rationeel projecteren.

Wat ik zou willen stellen is dat het bidden en de rituelen dezelfde functie vervullen als die zogenaamd rationele exercitie met het speelschema. Ik doe het ook, ik kan het niet laten. Ik heb al een spreadsheet gedownload waar het schema als invuloefeningetje klaar ligt. En ik zeg uit ervaring: het froebelen met het schema is een vorm van in de stemming komen. Het is een manier van het opbouwen van de hoop op een magnifieke zomer.

Ik zeg niet dat je niet mag spelen met het schema. Ik wil zelfs niet zeggen dat je niet mag bidden. Ik wil alleen maar waarschuwen voor wat er eigenlijk gebeurt. Dat we bezig zijn onze opwinding te vergroten en daardoor de val aan het eind verergeren. En ik blijf maar vragen of dit ook anders kan. Laat ik de komende dagen me maar eens verdiepen in spelen met het schema.

Foute Mentaliteit

In de podcast World Cup Buzz, beticht de analist Simon Kuper (een Nederlander? Je zou het denken als je zijn accent hoort. Maar hij woont in Parijs en publiceert in het Engels.) het Nederlandse voetbal van een verkeerde mentaliteit.

Hij begint met een verklaring voor de zwakke vertoning van Oranje tegen Rusland op het laatste EK. De tactische vondst van de Russen was om alle spelers behalve Bouhlarouz te dekken, zodat de arme Khalid tegen zijn eigen beperkte voetballend vermogen aanliep. Het klinkt allemaal een beetje te gemakkelijk, maar dan komt Kuper met zijn expose over de Nederlandse voetbalmentaliteit.

Oranje wil de winst verdienen, met mooi en dominant voetbal. Als er niet met mooi voetbal gedomineerd kan worden, zo stelt Kuper, verliest het team de wil om te winnen. De koppies gaan hangen, zoals dat zo vaak genoemd werd. Maar ik wil het nu niet over de voetballers hebben.

Ik vraag mij af of wij als supporters een dergelijke mentaliteit hebben. Maken wij een vergelijkbaar mengsel van romantiek en moraal? Is onze ongezonde dweperigheid met Oranje er een gevoed door romantiek, de diepe wens dat het hoogste bereikt wordt en dat het op de allermooiste manier zal gebeuren? En tegelijk zijn we dan moralisten, zodat wanneer het niet het allermooiste is wat we zien (of het nu het vetroonde spel of de uitslag is), we meteen omslaan in deprimerende gevoelens dat we het niet verdienen en dat het niet mag zijn.

Is dat misschien het probleem, waarom we geen gezond WK kunnen hebben; dat we niet van ons team kunnen houden ook als het wat minder gaat. Dat we het verlies niet kunnen accepteren omdat we alleen maar mogen houden van dat wat wint en weergaloos mooi is? Daar zit wel wat in lijkt me.

Naargeestige onverschilligheid

Als een opmaat voor de zomertoernooien geldt voor mij altijd de Champions League finale. Het vooroordeel is dat deze wedstrijd een vooruitwijzing in zich draagt voor het komende WK. Uit pure landerigheid heb ik tijdens de uitzending staan strijken en zitten bloggen. Op naargeestige wijze was ik onverschillig voor het gebodene.

Is dat het dan? In mijn nauwgezette poging me niet te laten meeslepen dit jaar, betaal ik de prijs met gebrek aan betrokkenheid? Of komt het door de pot zelf? (Of door het lauwe commentaar van mijn plaatselijke TV-station, waartoe ik veroordeeld ben omdat ik nu eenmaal niet in Nederland woon?)

Eigenlijk was het niet om aan te zien. Tweederde van de tijd speelde Bayern de bal maar wat rond en de rest bestond uit uitbraken van Inter. Twee goede doelpunten, dat wel, maar je wordt er niet vrolijk van. Gaat het loopgravenvoetbal ook in Zuid-Afrika overwinnen?

En hoe stonden onze jongens in het veld? Het gesprek achteraf met Arjen Robben, krijgt van de NOS het predikaat 'Teleurstelling' mee, maar de jongen kwam op mij niet zo bedroefd over. Is dat nou een speler met winnaarsmentaliteit?


Van Bommel had wel stevig de smoor in. Kijk mee.


Sneijder was natuurlijk blij en vertoont op het eind ook gretigheid met betrekking tot het WK.


Let op in de laatste seconden van deze video. Wat zeggen Sneijder en Koeman tegen elkaar? Wordt Ronald door Wesley uitgenodigd op het Inter-feestje? Zien we hier de band tussen de speler en de trainer onder wie hij doorbrak bij Ajax?

Ach, het is allemaal zo onbelangrijk. Ik heb het gevoel dat ik de wedstrijd gemist heb. Te goed heb ik me losgemaakt van de passie, dat er niets meer over was. Een beetje als Robben. Maar zo worden we geen kampioen. Zo kan ik niet genieten en daar gaat het toch om, ook op dit blog. Gezond blijven ja, maar niet ten koste van het meeleven, van het genieten.

Nogmaals Ierland 1988

Wat hebben we gejuicht bij het doelpunt van Kieft, wat was de ontlading groot. Maar hoe zaten we ervoor, totdat dat doelpunt viel? Hadden we er het volste vertrouwen in dat we die Ieren wel even zouden oprollen? Geleidelijk toch niet meer zo zeker? Toch?

Misschien moet ik een ander voorbeeld ophalen. Wedstrijden van Oranje waarvan er zo velen zijn. Ons elftal domineert, heeft het meeste balbezit, combineert, maar komt niet verschrikkelijk dicht bij de goal. En als er een kansje komt, wil die bal er maar niet in. Moet ik werkelijk namen noemen?

Laat ik toch nog maar even bij Ierland 1988 blijven, want daar blijft de dubbelhartigheid het meest zichtbaar. De bal wil er maar niet in, maar onze jongens blijven voetballen en zolang de pot niet afgelopen is, kan hij er toch nog in gaan - toch? Dus ook al zit je met het zweet in de handen, ook al begint de frustratie allengs zich meester van je te maken, je grijpt je krampachtig vast aan de hoop, aan de droom. Daar heb je al die tijd voor meegeleefd, daarvoor kijk je naar deze wedstrijd. Het is dus nog te vroeg om te gaan balen, om te gaan vloeken, om te gaan huilen. Daarom juich je zo krankzinnig hard als Kieft die bal er zo miraculeus inkopt en daarom ontgaat het je dat Van Basten buitenspel staat.

Wat een opluchting. Goed weggekomen en het bouwen aan luchtkastelen gaat onverdroten, ja zelfs met vergrote energie voort. En zo worden de fantasieën alleen maar grotesker en moet de val alleen maar dieper worden. Want die wedstrijd dat hij er ECHT niet in wil, komt onvermijdelijk.

Waarom kunnen we niet zeggen: we hebben gezwijnd en de volgende wedstrijd met een gelatener gemoed aankijken?

Ook als het goed gaat, gaat het fout

Lopende door de geschiedenis, is het teleurstellingen troef van 1978 tot 1988. Wie vergeet bijvoorbeeld Spanje-Malta? Bij het EK van 1988, gingen we echter weer hopen. Ik zie me nog met een vriend zitten in een souterrain in Amsterdam, kijken naar het wedstrijdschema. Er was nog geen bal getrapt of we kwamen tot de conclusie dat Oranje kon winnen, zou winnen.

Het feit dat oranje ook won, laat ogenschijnlijk zien dat het voor deze dwaze optimisten ook wel eens goed kan gaan, maar het geheugen wordt al te gauw opgesmukt. Wat me is bijgebleven zijn het soevereine verdedigen van Koeman en Rijkaard, de formidabele doelpunten van Van Basten en meer van dat fraais. Het EK van 1988 ligt in de ziel verzonken als een en al euforie. Maar niets is minder waar.

Gemakshalve wordt vergeten dat we begonnen met 1-0 verliezen van Rusland. Dat we diep in de tweede helft tegen Engeland nog op 1-1 stonden - terwijl we moesten winnen. Dat tegen Ierland de bal er niet in wilde. En dat Van Basten de Duitsers pas verschalkte in de laatste minuten. Van de vijf wedstrijden die Nederland in 88 gespeeld heeft, zaten we er vier met de billen tegen elkaar.

Niet de finale, maar de wedstrijd tegen Ierland is eigenlijk de wedstrijd van het toernooi. Dat zouden we moeten onthouden. Maar we zijn vergeten dat een bal van McGrath door Van Breukelen ternauwernood van de lijn werd gehaald. En het doelpunt van Kieft was een doldwaze carambole die er 90 van de 100 keer niet ingaat. En die van de overige 10 keer, 9 keer wordt afgekeurd wegens buitenspel. Zo ontstaat een vals geheugen, dat voeding geeft aan de valse hoop, aan het idiote optimisme, en dus, onafwendbaar leidt tot de smadeloze val.

Het is begonnen

Het duurt altijd even voordat je met een nieuw blog op de radar verschijnt. Sinds vanochtend echter kan je Gezond WK met Google vinden. De eerste kliks kwamen binnen en de rss abonnementen zijn al met een paar honderd procenten toegenomen.

Er zijn nu ook twee statische pagina's (zoals dat heet) bijgekomen. Er is een stuk met de titel Wie ben ik? En er is een stuk met de titel Waarom dit blog? Deze twee zijn continu gelinkt vanaf de top tabs op dit blog.

Op de paal!

De finale van 1974 had ik dus gemist en daarmee kon ik de illusie nog staande houden dat Oranje wel zou blijven winnen, als ik maar keek. Na 1978 was dat niet meer staande te houden.

Op het EK van 1976, keek ik naar de wedstrijd tegen Tsjechoslowakije, waarin we twee rode kaarten kregen en met 3-1 het schip in gingen. De strijd om de derde plaats schijnen we nog wel gewonnen te hebben, maar dat heb ik niet meer gevolgd.

En in 1978, klopte er ook helemaal niets van. (Zie uitgebreid deze site) Ik keek niet en Oranje won met 3-0 van Iran. Ik keek wel en er volgden een magere 0-0 tegen Peru en verlies tegen Schotland. Nu ja, het belangrijkste was dat we door waren. Daarna ging het uitstekend (Duitsland! Italië!) en de finale werd gehaald. Rensenbrink schoot op de paal en ook in de verlenging wonnen we niet.